Grønland kann fáa nógv meira sjálvræði sum partur av Ríkisfelagsskapinum við at leggja tann harða, tjóðskaparromantiska retorikkin til viks og fokusera á smá, samstarvsfús stig.
Hetta er upplivingin, sum føroyski løgtingsmaðurin Sjúrður Skaale hevur havt, 25 ár eftir at hann sjálvur, sum embætismaður í føroyskari sendinevnd, samráddist við donsku stjórnina um sjálvstýri, skrivar tíðindastovan Ritzau.
- Tað hevur verið gagnligt at leggja tann sera eldfima retorikkin til viks og heldur at byggja húsið múrstein fyri múrstein. Tað hevur ført okkum víðari, sigur hann nú.
Sjúrður Skaale leggur dent á, at tað er ikki upp til hansara at siga, hvat grønlendingar skulu gera.
Men royndirnar hjá føroyingum eru aktuellar í dag, tá kjakið um sjálvstýri Grønlands hevur kyknað.
Í 2000 komu hann og Føroyar í eina líknandi støðu, har Ríkisfelagsskapurin var um at verða upploystur.
Føroyska fólkið var so misnøgt við donsku handfaringina av búskaparkreppuni í Føroyum, at sjálvstýrisrørslan fekk rættiligan vind í seglini.
Tað gekk so mikið vítt, at føroyska sendinevndin var í samráðingum í Forsætismálaráðnum við Poul Nyrup Rasmussen.
Millum føroysku embætisfólkini var Sjúrður Skaale, sum í dag er fólkatingsmaður fyri føroyska flokkin Javnaðarflokkin.
Hann lýsir sambært Ritzau tilgongdina hjá Føroyum sum "óendaliga naiva".
- Tað var eitt sjokk, at vit komu frá teimum stóru røðunum um tjóðarsamleika, søguligar umstøður og ideologiskar dreymar um framtíðina til samráðingarborðið í Egetræsværelset í Forsætismálaráðnum, og so eru tað bara tey hørðu fakta, sum stýra tí, hann sigur.
Føroyingar vildu hava, at danski ríkisstuðulin varð stigvíst niðurlaðaður yvir 15 ár.
Poul Nyrup Rasmussen var helt fast um, at stuðulin skuldi niðurlaðast yvir fýra ár.
Hetta vildi harðliga undirgrivið tað lyfti, føroyska landsstýrið hevði givið fólkinum um, at sjálvstýri kundi fáast uttan lægri livistøði.
- Tað var ein reality check, sum var sera ógvusligt, sigur Sjúrður Skaale.
Hann heldur, at tað kann vera til gagns fyri grønlendingar at hyggja at royndunum frá fyri 25 árum síðani.
Eftir hansara tykki hava Føroyar vunnið nógv meira sjálvræði sum partur av Ríkisfelagsskapinum við at vera samstarvandi heldur enn konfronterandi.
Sjúrður Skaale vísir á, at stig fyri stig eru øki sum alt frá kærunevndum til vitar yvirtikin. Sum tað síðsta er Danmark farið undir at arbeiða fram ímóti, at Føroyar skulu hava sína egnu sendinevnd í altjóða handilsfelagsskapinum WTO.
/Ritzau/
