Fríggjadagin setti franski forsetin, Emmanuel Macron, amerikanska forsetan, Donald Trump, í sama bás sum russiski Vladimir Putin og kinesiski Xi Jinping, og segði, at teir eru "harðir mótstøðumenn" hjá Evropa.
Tað gjørdi hann á vitjan í Athen, har hann hitti millum annað grikska forsætisráðharran, Kyriakos Mitsotakis.
Her heitti Macron, sum leggur frá sær sum forseti næsta ár eftir tvey valskeið, á Evropa um at steðga á og brúka sína alheims ávirkan.
Tað er eitt tema, sum hevur verið støðugt gjøgnum alt hansara forsetatíð.
– Vit mugu ikki undirmeta, at vit eru í eini serstakari støðu, har ein amerikanskur forseti, ein russiskur forseti og ein kinesiskur forseti eru harðir mótstøðumenn móti evropearum, segði hann á enskum undir vitjanini.
– So nú er tíðin komin til, at vit vakna.
Vanliga tætta sambandið millum Macron og amerikanska forsetan er kølnað seinastu mánaðirnar. Hvítu Húsini hava ikki dult sína vreiði um, at Evropa hevur noktað at luttaka í amerikanska krígnum móti Iran.
Franski forsetin hevur leingi heitt á evropisku londini um at styrkja sína egnu trygd heldur enn at lata USA ábyrgdina. Fríggjadagin endurtók hann áheitanina um at styrkja evropeiska partin av NATO.
– Nú er ivi um grein 5, segði hann og vísti til muskettereiðurin hjá NATO um felags verju.
Tað snýr seg um, at limir koma hvørjum øðrum til hjálpar, um teir verða álopnir.
Trump hevur fleiri ferðir sett iva í sín vilja at halda grein 5 og hevur hartað í NATO fyri ikki at hjálpa USA í stríðnum móti Iran.
Hetta er millum annað hent í málinum um Grønland, sum er danskt øki.
Ivamálini um grein 5 "de facto vikna um styrkina í samgonguni", sigur Macron.
Forsætisráðharrarnir í Spania og Italia, Pedro Sánchez og Georgia Meloni, noyddust fríggjadagin at verja gjaldið hjá sínum londum til NATO.
Hetta hendi, eftir at tíðindastovan Reuters endurgav ein amerikanskan embætismann fyri at siga, at Trump-stjórnin nú kannar møguleikar at revsa sameind, sum halda seg burtur frá stríðnum móti Iran.
Ein talsmaður fyri bretska forsætisráðharran, Keir Starmer, mátti eisini fríggjadagin leggja dent á í miðlunum, at ræðið yvir Falklandsoyggjunum er hjá Bretlandi.
Hetta hendi eftir at ein likin innanhýsis teldupostur frá amerikanska verjumálaráðnum legði upp til, at USA skuldi umhugsa sína støðu til støðuna hjá Falklandsoyggjunum av nýggjum.
Oyggjarnar hava verið undir bretskari umsiting síðani 1833.
Ritzau/AFP
