Eingin annar enn Danmark og Grønland hevur rætt til at taka avgerðir um framtíðina hjá Grønlandi.
Soleiðis verður sagt í dag í felags yvirlýsing frá sjey NATO-londum, teirra millum Danmark, skrivar danska forsætismálaráðið á X.
– Grønland eigur sítt fólk. Tað eru bara Danmark og Grønland, og bara tey avgera í málum, sum viðvíkja Danmark og Grønlandi, stendur í yvirlýsingini.
Yvirlýsingin er undirskrivað av donsku forsætisráðfrúnni, Mette Frederiksen, forsætisráðharranum í Bretlandi, Keir Starmer, forsetanum í Fraklandi, Emmanuel Macron, týska ríkiskanslaranum, Friedrich Merz, italsku forsætisráðfrúnni, Giorgia Meloni, pólska forsætisráðharranum, Donald Tusk, og spanska forsætisráðharranum, Pedro Sanchez.
Amerikanski forsetin, Donald Trump, hevur fyri stuttum endurtikið sín ynski um at fáa valdið á Grønlandi.
Forsetin segði fyri nøkrum døgum síðani, at USA "hevur brúk fyri Grønlandi vegna tjóðartrygdarstøðuna" í arktiska økinum, har til dømis Russland og Kina eisini eru aktørar.
Donald Trump vil ikki gera fleiri viðmerkingar um, hvørt hann fer at taka stig ímóti Grønlandi, men hann hevur áður ikki útilokað at gera tað.
Jens-Frederik Nielsen, sum er formaður í grønlendska landsstýrinum fegnast um stuðulin. Hetta skrivar hann á Facebook.
– Hesin stuðul er týdningarmikil í eini støðu, har grundleggjandi altjóða meginreglur verða avbjóðaðar. Eg vil fegin veita mína djúpastu tøkk fyri henda stuðul.
– Í eini støðu, har amerikanski forsetin nú aftur hevur sagt, at USA er sera seriøst um Grønland, er hesin stuðul frá okkara NATO-sameindum sera týdningarmikil og og ikki at fara skeivur av, skrivar hann millum annað.
##med2##
##med3##
Í nátt okkara tíð segði varastabsleiðarin í Hvítu Húsunum, Stephen Miller, at "eingin fer at berjast hernaðarliga ímóti USA um framtíðina hjá Grønlandi".
– USA er sterkasta valdið í NATO. Fyri at USA skal tryggja arktiska økið og verja og verja NATO-áhugamál, er greitt, at Grønland skal vera partur av USA, sigur Stephen Miller við CNN.
USA heldur, at Danmark hevur gjørt alt ov lítið fyri at skapa tryggleika í Grønlandi, sæð í ljósinum av altjóða hóttanum.
Sunnudagin gjørdi Donald Trump gjøldur burtur úr átøkunum hjá Danmark at styrkja tjóðartrygdarpolitikkin hjá Grønlandi og segði, at danir hava útgjørt seg við ”ennari hundasleðu afturat” til arktiska økið.
Teir sjey stjórnarleiðararnir í NATO leggja dent á, at USA noyðist at fylgja innanhýsis reglunum í verjusamgonguni. Í NATO eru tilsamans 32 lond, harímillum sjálvt USA.
Stjórnarleiðararnir minna á, at trygdin í arktiska økinum skal varðveitast, men at hetta skal gerast sambært ST-sáttmálanum, sum millum annað snýr seg um fullveldi og økismørk hjá einstøku londunum.
– Hetta eru almennar meginreglur, og vit fara ikki at lata vera við at verja tær, skriva stjórnarleiðararnir í fráboðanini.
/Ritzau/
